Trong giới vận tải hàng nặng, chở ống thép (ống cống, ống dẫn dầu, thép cây) trên sơ mi rơ moóc sàn luôn được coi là một trong những nhiệm vụ nguy hiểm nhất. Đặc thù của ống thép là bề mặt nhẵn, dạng hình trụ tròn nên lực ma sát nghỉ rất thấp.
Một trong những nỗi ám ảnh lớn nhất của tài xế chính là “hiệu ứng lao” (Forward sliding effect). Khi xe phanh gấp, theo quán tính, hàng ngàn tấn thép có thể trượt lên phía trước, đâm xuyên qua cabin đầu kéo, gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng tài xế. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách lắp đặt thanh chặn đầu và kỹ thuật dùng xích chịu lực để triệt tiêu rủi ro này.
1. Hiệu ứng lao là gì và tại sao nó cực kỳ nguy hiểm?
Hiệu ứng lao xảy ra khi lực quán tính của hàng hóa lớn hơn lực giữ của dây chằng và lực ma sát của sàn xe. Với ống thép, do diện tích tiếp xúc với sàn moóc rất ít (chỉ tại các điểm tiếp xúc của đường tròn), khả năng trượt là cực cao.
- Rủi ro cho cabin: Ống thép có thể đâm nát phần sau cabin, nơi tài xế đang ngồi.
- Mất trọng tâm: Khi hàng bị xô về phía trước, trọng tâm dồn đột ngột lên mâm xoay (Kingpin), khiến xe mất lái hoặc gãy cổ moóc.
- Đứt xích chằng: Nếu không có thanh chặn, toàn bộ lực quán tính sẽ dồn vào xích. Khi vượt quá giới hạn chịu tải, xích sẽ đứt và hàng hóa trở thành những “viên đạn” khổng lồ trên đường.
2. Giải pháp then chốt 1: Lắp đặt thanh chặn đầu (Headboard) chuyên dụng
Thanh chặn đầu là bức tường ngăn cách cuối cùng bảo vệ cabin và tài xế. Tuy nhiên, một thanh chắn mỏng manh của moóc sàn tiêu chuẩn thường không đủ sức cản phá hàng chục tấn thép đang lao tới.
2.1. Gia cố vách đầu moóc (Front Wall)
Đối với xe chuyên chở ống thép, vách đầu moóc cần được gia cố bằng thép hình chữ I hoặc chữ U đúc. Vách này phải được hàn liên kết trực tiếp vào dầm chính của rơ moóc để truyền lực trực tiếp xuống khung gầm thay vì chỉ liên kết với mặt sàn.
2.2. Lắp thanh chặn phụ (Stopper)
Ngoài vách đầu cố định, các bác tài kinh nghiệm thường lắp thêm các thanh chặn bằng thép đặc hoặc gỗ sến khối lớn đặt ngang phía trước khối hàng. Các thanh này giúp phân tán lực va đập, ngăn không cho các ống thép nhỏ ở lớp trên cùng vượt qua vách đầu.
3. Giải pháp then chốt 2: Kỹ thuật chằng buộc bằng xích chịu lực chuyên dụng
Dây tăng bạt vải (Ratchet Straps) là không đủ đối với ống thép. Bạn bắt buộc phải sử dụng xích chịu lực cấp độ 80 (Grade 80 Chain) trở lên.
3.1. Sử dụng giá đỡ chữ V (Cradles/Bolsters)
Không bao giờ đặt trực tiếp ống thép lên sàn moóc sắt. Hãy sử dụng các giá đỡ bằng gỗ hoặc thép hình chữ V. Giá đỡ này có hai tác dụng:
- Ngăn ống thép lăn sang hai bên.
- Tăng diện tích tiếp xúc và ma sát giữa hàng và sàn.
3.2. Kỹ thuật chằng xích “khóa chết”
- Chằng chéo (Cross strapping): Thay vì chỉ chằng ngang qua đỉnh ống, hãy sử dụng kỹ thuật chằng chéo từ lỗ móc bên này sang lỗ móc bên kia để khóa chặt chuyển động theo cả phương ngang và phương dọc.
- Sử dụng tăng xích (Load Binder): Phải sử dụng tăng xích loại bánh cóc (Ratchet type) để có lực siết tối đa. Tuyệt đối không dùng loại tăng đòn bẩy cũ vì dễ bị bật ngược gây tai nạn khi thao tác.
4. Quy trình kiểm tra an toàn 3 bước cho tài xế
- Kiểm tra sàn xe: Sàn moóc phải sạch dầu mỡ và cát bẩn. Sàn gỗ thường có độ ma sát tốt hơn sàn sắt trong trường hợp chở ống thép.
- Lót đệm cao su: Đặt các miếng cao su chống trượt giữa sàn và giá đỡ, giữa giá đỡ và ống thép. Một miếng cao su nhỏ có thể tăng hệ số ma sát lên gấp 3 lần.
- Siết lại xích sau 5km đầu tiên: Kim loại có độ co giãn nhất định dưới tác động của rung động. Sau vài km đầu, xích sẽ bị lỏng ra. Đây là thời điểm nhạy cảm nhất dễ xảy ra hiện tượng trượt hàng.
5. Lưu ý về tải trọng khi phanh (Deceleration Force)
Theo tiêu chuẩn vận tải quốc tế, hệ thống chằng buộc phải chịu được lực quán tính tương đương 0.8G (80% trọng lượng hàng) theo phương lao tới. Điều này có nghĩa là nếu bạn chở 30 tấn thép, hệ thống xích và thanh chặn phải chịu được lực va đập tương đương 24 tấn. Đừng bao giờ chủ quan với những bộ xích cũ hay mối hàn gia cố sơ sài.
6. Kết luận
An toàn trong vận tải ống thép không có chỗ cho sự “may rủi”. Việc kết hợp giữa một hệ thống thanh chặn đầu vững chãi và kỹ thuật chằng xích chuẩn xác chính là bảo hiểm rẻ nhất cho tính mạng của tài xế và sự toàn vẹn của hàng hóa.
Đồng hành cùng bác tài trên mọi cung đường: Sơ mi rơ moóc Tân Thanh
Để thực hiện tốt các kỹ thuật chống lao, bạn cần một nền tảng rơ moóc có khung gầm cực kỳ vững chắc. Các dòng sơ mi rơ moóc sàn Tân Thanh được chế tạo từ thép cường lực cao, dầm chính đúc nguyên khối với thiết kế vách đầu moóc tiêu chuẩn chịu lực vượt trội.
Hệ thống lỗ móc xích trên moóc Tân Thanh được bố trí khoa học, giúp tài xế dễ dàng thực hiện các kỹ thuật chằng buộc phức tạp nhất. Với Tân Thanh, chúng tôi không chỉ bán rơ moóc, chúng tôi trao gửi sự an tâm tuyệt đối cho mỗi chuyến hàng.
Quý khách hàng cần tư vấn về các dòng moóc sàn chuyên dụng hoặc các phụ kiện gia cố an toàn, hãy liên hệ ngay với Tân Thanh để được hỗ trợ từ những kỹ sư hàng đầu.
