Trong các khu vực khai thác khoáng sản hoặc công trường san lấp, sơ mi rơ moóc ben (tự đổ) là phương tiện chủ lực nhờ khả năng giải phóng hàng chục tấn hàng hóa chỉ trong vài phút. Tuy nhiên, việc đưa ty ben lên độ cao tối đa để đổ hàng là thời điểm “nhạy cảm” nhất, đặc biệt là trên nền đất yếu, bùn lầy.
Chỉ cần một sự sụt lún nhẹ ở bánh xe sau hoặc một cơn gió mạnh, trọng tâm xe sẽ bị lệch, dẫn đến tai nạn lật moóc thảm khốc. Bài viết này sẽ chia sẻ những kỹ thuật sống còn để giữ thăng bằng và vận hành moóc ben an toàn trong môi trường hầm mỏ khắc nghiệt.
1. Mối nguy hiểm khi ty ben ở độ cao tối đa
Khi rơ moóc ben bắt đầu nâng thùng, trọng tâm (Center of Gravity – CG) của toàn bộ đoàn xe sẽ dịch chuyển dần lên cao và hướng về phía trục sau của moóc.
- Hiệu ứng đòn bẩy: Ở độ cao tối đa, thùng ben đóng vai trò như một cánh tay đòn khổng lồ. Một độ nghiêng chỉ 2-3 độ ở mặt đất có thể khiến đỉnh thùng ben lệch khỏi trục thẳng hàng hàng mét.
- Áp lực lún: Toàn bộ trọng lượng hàng hóa và thùng xe lúc này dồn vào hệ thống lốp sau và nhíp của moóc. Nếu nền đất phía dưới một bên bánh xe bị lún sâu hơn bên còn lại, việc lật xe là điều không thể tránh khỏi.
2. Kỹ thuật kiểm tra nền đất trước khi đổ hàng
Đừng bao giờ đổ hàng theo cảm tính. Trước khi vận hành hệ thống thủy lực, tài xế cần thực hiện các bước sau:
- Khảo sát mặt bằng: Chọn vị trí đổ hàng bằng phẳng nhất có thể. Tránh các khu vực đất mới lấp, bãi bùn hoặc gần mép vực, rãnh thoát nước.
- Thử tải nền: Trước khi nâng ben, hãy để xe đứng yên và quan sát các lốp sau. Nếu thấy một bên lốp lún sâu xuống đất rõ rệt, hãy di chuyển xe sang vị trí khác chắc chắn hơn.
- Dọn dẹp vật cản: Đảm bảo không có đá lớn hoặc chướng ngại vật dưới bánh xe moóc, điều này giúp các trục bánh xe chịu lực đồng đều.
3. Cách giữ thăng bằng khi ty ben ở độ cao tối đa
3.1. Luôn giữ xe trên một đường thẳng
Tuyệt đối không bao giờ nâng ben khi xe đầu kéo và rơ moóc đang nằm trên một góc cua hoặc chưa thẳng hàng. Khi xe bị bẻ lái, khung gầm sẽ bị vặn xoắn, làm mất đi sự ổn định của hệ thống treo thủy lực.
3.2. Quy tắc “Mở khóa bửng”
Trước khi kích hoạt tay ben, hãy đảm bảo khóa bửng sau đã được mở hoàn toàn. Nếu hàng hóa bị kẹt (đặc biệt là đất sét dính hoặc đá hộc), trọng lượng hàng sẽ dồn về phía đuôi nhưng không thoát ra được, gây áp lực cực lớn làm lật moóc về phía sau.
3.3. Kỹ thuật nâng ben ngắt quãng
Đừng nâng một mạch lên đỉnh. Hãy nâng từ từ, khi hàng bắt đầu chảy ra, tài xế có thể nhích nhẹ xe về phía trước để giải phóng bớt áp lực ở đuôi moóc, sau đó mới tiếp tục nâng hết hành trình ty ben.
3.4. Quan sát gương chiếu hậu và dây dọi
Nhiều tài xế kinh nghiệm thường treo một vật nặng nhỏ (như dây dọi) trong cabin hoặc quan sát mép thùng qua gương. Nếu thấy thùng có dấu hiệu nghiêng sang một bên, phải lập tức hạ ben ngay lập tức, tuyệt đối không chần chừ.
4. Xử lý tình huống khi hàng bị “treo” (Stick Load)
Hàng bị “treo” là hiện tượng hàng hóa dính chặt vào đáy thùng không chịu xuống dù thùng đã nâng cao. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây lật moóc.
- KHÔNG ĐƯỢC: Phanh gấp hoặc giật xe mạnh để làm hàng rơi xuống khi thùng đang ở trên cao. Hành động này tạo ra lực quán tính cực lớn làm gãy ty ben hoặc lật xe.
- NÊN: Hạ thùng xuống hoàn toàn, di chuyển đến vị trí bằng phẳng hơn hoặc dùng xẻng/thiết bị hỗ trợ để làm tơi hàng trước khi thử lại.
5. Lưu ý về bảo dưỡng hệ thống ben thủy lực
Hệ thống ty ben phải luôn trong tình trạng hoàn hảo:
- Kiểm tra rò rỉ dầu: Áp suất thủy lực không đều giữa các tầng của ty ben có thể gây ra hiện tượng rung giật.
- Bơm mỡ các khớp nối: Đảm bảo các ắc nhíp và khớp xoay thùng ben không bị bó cứng, giúp thùng xe tự cân bằng tốt hơn khi gặp địa hình không bằng phẳng.
6. Kết luận
Lái moóc ben hầm mỏ là một nghề đòi hỏi sự điềm tĩnh và kỹ thuật cao. Việc làm chủ kỹ thuật đổ hàng trên nền đất yếu không chỉ bảo vệ tài sản của doanh nghiệp mà còn bảo vệ chính tính mạng của tài xế. Hãy luôn nhớ: “Thà chậm một phút để kiểm tra nền đất còn hơn mất cả sự nghiệp vì một cú lật moóc”.
Sơ mi rơ moóc ben Tân Thanh: Sự lựa chọn số 1 cho điều kiện khắc nghiệt
Để vận hành an toàn trong môi trường hầm mỏ, bạn cần một chiếc rơ moóc có kết cấu khung gầm cực kỳ vững chắc. Sơ mi rơ moóc ben Tân Thanh được thiết kế chuyên biệt để đối phó với những thử thách khắc nghiệt nhất:
- Sắt-xi siêu cường: Sử dụng thép cường độ cao, dầm chính được gia cố chống vặn xoắn, giúp moóc giữ thăng bằng tuyệt vời ngay cả khi ty ben vươn cao nhất.
- Hệ thống ty ben uy tín: Tân Thanh trang bị hệ thống ty ben thủy lực nhập khẩu chính hãng với sức nâng mạnh mẽ, hành trình mượt mà và độ bền bỉ vượt thời gian.
- Thiết kế thùng ben tối ưu: Thùng ben được thiết kế với góc đổ lớn, lòng thùng trơn láng giúp hàng hóa thoát nhanh, hạn chế tối đa tình trạng “treo hàng” gây nguy hiểm.
- Hệ thống treo ổn định: Giàn chân và nhíp được tính toán kỹ lưỡng để chịu được tải trọng nén cực lớn tại các điểm tập trung lực khi đổ hàng.
Với Tân Thanh, chúng tôi cam kết mang đến những sản phẩm rơ moóc ben không chỉ bền bỉ mà còn là điểm tựa an toàn nhất cho mỗi bác tài trong từng chuyến hàng.
